udako IKASTAROA online: "En torno al año 1000: un mosaico de culturas"

2025ko Irailaren 03-04

Gipuzkoaren existentziari buruz ezagutzen den lehen aipamen idatzia 1025ean egin zen; garai hartan musulmanen domeinua oraindik Ebroren arro ertain eta baxuraino hedatzen zen, eta Dueroak, bere azken zatian, kristau erresumekiko muga markatzen zuen. Banalerroaren alde batean eta bestean, gainera, mugimendu dinamikoak, aldaketak eta eraldaketak zeuden, lurralde antolamendu berria ekarriko zutenak.

Gipuzkoako milurtekoaren efemeridea oinarri hartuta, garai hartako iberiar penintsularen irudi poliedrikoa osatzea ahalbidetuko duten egoera historikoen adibide garrantzitsuak aurkeztuko dira. Irudi hori Andeetako kulturen eraketa prozesuaren bidez eraikitako kontrapuntu batekin osatuko da, Suaren Lurraldetik Ekuadorreraino (wari edo huari kulturak, tiahuanakoa, chincha kultura, Ichma, Chimú erresuma...). Horrela, gertaera fokal batetik abiatuta, behaketa eremua zabalduz joango da, hurbilketa berritzaileko prozesu batean errealitate paraleloak erlazionatu arte.

Ikastaroaren zuzendaritza

María Mercedes Urteaga Artigas. Gipuzkoako Foru Aldundia/Diputación Foral de Gipuzkoa, Arkeologia teknikaria /Técnica en Arqueología 

Carlos Coros Villca. Andeetako Arkeologia Museoko zuzendaria (Chile)

KOKALEKUA IRAILAK

03-04 Saio akademikoak online zuzenean (ZOOM)

EGITARAUA

Egitarau osoa deskargatu hemen

Parte hartzeko ezinbestekoa da INSKRIPZIOA egitea

OIASSO MUSEOAren bidez inskripzioa egiten dutenek 10 €-ko tarifa hobariduna izango dute. Oiasso Museoan inskripzioa egiteko: 

943 63 93 53 edo

Beharrezko datuak: izena - abizena - telefonoa - e-mail

Informazio gehiago: https://www.uik.eus/eu/jarduera/torno-al-ano-1000-un-mosaico-culturas

IKASTAROA: Mundu Klasikotik Errenazimendura

Europako kulturaren Errenazimendua eta esplorazioen aroa

Mundu greko-erromatarra, Europako kulturaren une "klasikotzat" hartzen dena, krisi-garai batean bizi izan zen artean eta zientziari dagokionez, pixkanaka Behe Erdi Aroan berreskuratuz joan zena, eta XV. mendean loratu zen Italian. Ikastaroa "Errenazimentuko" eta XVI. mendeko zenbait gairen inguruko ibilbide sakona izango da, ikuspegi historikotik zein itsas arkeologiatik, arkeologia klasikotik eta diziplina anitzeko beste ikuspegi batzuetatik. Gai-zerrenda Errenazimentuko kultura artearen eta arkitekturaren alderdietara hurbiltzen saiatuko da, bai eta garai hartako gatazka politiko eta filosofikoak ere, Europako monarkia-estatuen sorrera, mundu eurozentrikoaren hedapena eta esplorazioak Asiako, Ipar Amerikako eta Hego Amerikako eskualdeetara, ontzigintzak kultura-hedapen eta -eragin horretan guztian izan zuen zeregina ere. Anima zaitez mundu bat berpizkundean ezagutzera!.

ORDUTEGIA AUKERAN

Astelehena:
Irailaren 30etik abenduaren 16ra.
Goizetan. 10:30-11:30. Gaztelaniaz / 12:00-13:00 Euskaraz.
Portu-areto gelan.

Asteartea:
Urriaren 1etik abenduaren 17ra.
Arratsaldetan: 18:00etatik 19:00etara.
Portu-areto gelan.

Irakaslea: BEÑAT EGUILUZ MIRANDA

PROGRAMA

1. Tradizio baten antzinateko jatorria: Greko-Erromatar tradizioa eta antzinateko ontzigintza.
2. Antzinateko munduaren trantsizioa Errenazimendura.
3. Errenazimenduaren hasiera arte italiarrean: Trecentoko artea.
4. Quattrocentoko artea eta Portugalgo esplorazioak.
5. Europako testuinguru politikoa XVI. mendearen hasieran.Errenazimendu zientifikoa: Lutheroren tesiak eta europako zientzia.
6. Errenazimendu artistikoa: Quinquecentto-a, Manierismoa. eta Barrokoa.
7. Europarren kontaktu aurreko Hego Amerikako herri indigenen kultura.
8. Europarren kontaktu aurreko Ipar Amerikako herri indigenen kultura.
9. Amerikaren kolonizazioa eta Asiako merkataritza bideak.
10. Europaren hedapenaren, jarrera kolonialista eta kultura postkolonialari buruzko hausnarketa bat.
11. Ontzigintza, Ternuako arrantzalekuak eta Iberiar-Bizkaitar itsas tradizioa.

Inskripzioak:Oiasso Museoa: 943 63 93 53

Programa eta inskripzio orria deskargatu

DATU PRAKTIKOAK

Prezioa: 75 € pertsona bakoitzeko

Prezioaren barne: ordubeteko 12 klase material grafikoa eta ikus-entzunezkoarekin; eskola bakoitzaren ondoren gomendio eta eduki praktikodun dossier bat eta kurtso amaieran apunteen dossier zabal bat banatuko dira.Izen emateko

Baldintzak: Plaza erreserbatzeko, museora deitu edo harrera lekura bertaratu. Plaza lortzerakoan, ordainketa egin behar da esku-dirutan, txartela edo banku-transferentziaren bitartez (ikaslearen izena kontzeptuan esleitzen). Txanda bakoitzean gutxienez 10 pertsonak eman beharko dute izena.

IKASTAROA: Erroma, hiri bat baino askoz gehiago.Euskal Herrian izan zuen eragina K.a. II. mendetik K.o. V. mendera.

EGITARAUA - 15 ORDU

1. Sarrera orokorra. Erroma errepublikarretik Inperiora. Gai honetan eredu errepublikarraren amaiera eta pertsona bakarreko gobernurako trantsizioa jorratuko da, eszenario politiko, sozioekonomiko eta kulturalaren oinarrizko ildoak eta lurralde-hedapenaren prozesua aurkeztuz.

2. Gaur egungo Euskal Herriaren espazioa okupatzen zuten gizarte indigenak, Erromarekiko harremanaren unean, K.a. II. eta I. mendeetan. Helburu nagusia lurralde horretan bizi ziren herrien mosaikoa, haien bizimoduak, antolaketa, alderdi geografikoak eta ezaugarri etnikoak aurkeztea da.

3. Konkistaren diakronia eta kolonizazioaren hasierako hastapenak. Pultsu militarrak bultzada desberdinen ondorio izan ziren, geografiari, politikari eta kronologiari dagokienez. Augustoren erregealdiaren iraupen luzeak erromatarren ekimena markatu zuen, menperatutako lurraldeak ustiatzeko beharrezkoak ziren azpiegiturak gauzatuz.

4. Integrazio-dinamika. Flaviotar dinastiaren bultzada. I. mendearen azken herenean mendebaldeko ertzetako eremu geografikoa sustatu zen, bereziki Atlantikoko aldekoa.

5. Behe-inperioko aldaketak. III. mendearen amaieran, Erromatar Inperioa, Ekialdearen eta Mendebaldearen arteko ezberdintasunak markatuko zituen antolaketa politiko berri batekin berrasmatu zen. Kristautasuna estatuaren erlijio ofizial gisa hartzeak beste geruza bat gehituko du aldaketen eszenatoki horretan.

6. Mendebaldeko Inperioaren amaiera. Erromatar estatuaren zatiketak eta erresuma barbaroak deiturikoen agerpenak, Euskal Herria aurrera egitea ahalbidetuko dion posizio periferiko batean jarriko dute.

IRAKASLEA: Mertxe Urteaga

Arkeologoa.Historian doktorea, Arkeologia espezialitatea Valladolideko Unibertsitatean (1987).Gaur egun, arkeologo gisa, Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura Zuzendaritzako Ondare Historiko-Artistikoaren eta Artxiboen Zerbitzuko talde teknikoko kide da. Unibertsitatea amaitu ondoren, Aranzadi Zientzia Elkartean sartu zen, eta Arkeologia saila sortzen lagundu zuen. 1987 eta 1989 artean, Gazteentzako Hiri Arkeologiako Heziketa Ikastaroa proiektua jarri zuen abian, Gipuzkoako Foru Aldundiaren enkarguz, eta, horren amaieran, Arkeolanen fundazioa sustatu zuen. Erakunde horri hainbat hamarkadatan lotuta egon da, eta bertatik aurkikuntza arkeologiko handiak egin ditu; besteak beste, Irungo erromatar portua. Aurkikuntza horri esker, eta beste hainbat elkartekideri esker, Irungo Oiasso museoaren sorrera bultzatu ahal izan zuen. Udalaren titulartasunekoa zen, eta 2006tik 2016ra arte haren zuzendaria izan zen. Ikerketa-ildo ezagunenetako bat erromatarren portuetako arkeologiarekin lotuta dago, antzinako meatzaritzako lanak ahaztu gabe.Eusko Jaurlaritzako Kultura Ondarearen Zuzendaritzan ere lan egin du (1989-1990 eta 2002-2004); Euskal Herriko Unibertsitatean irakaskuntzan aritu da Ikasketa Klasikoen Sailean eta Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Sailean (2004-2010); unibertsitate horretako Arkeologia eta Arte Ondarearen masterraren koordinatzailea izan da (1991- 1992), eta udako hainbat ikastaroren zuzendaria (2006-2023).

 HIZKUNTZA: EUSKARA. Ikastaroa hau doakoa da etaeuskaraz irakasten da.

INFORMAZIO GEHIAGO ETA IZANA-EMATEKO HEMEN: Erroma eta Euskal Herria (asmoz.org)Erroma eta Euskal Herria (asmoz.org)