2026/02/05 -2026/06/14

erakusketa: "Neandertalen gainbehera duela 45.000 urte. Krisi klimatikoa eta Homo sapiens espeziearen etorrerA"

Oiasso Museoak, "Neandertalen gainbehera duela 45.000 urte. Krisi klimatikoa eta Homo sapiens espeziearen etorrera" erakusketa , ekainaren 14a arte luzatuko du Europako jardunaldiak direla eta.

Gainera, Europako Arkeologia Jardunaldiak direla eta, Ana B. Marín-Arroyok, erakusketaren komisarioak komentatutako bisita bat eskainiko du datorren ostiralean, ekainak 12, 19:30etan

Erakusketaren inaugurazioa: OTSAILAK 5, 17:30

Ana-Belén Marín erakusketaren komisarioak bisita labur bat eskainiko du inaugurazioan.

Erakusketa Kantabriako Unibertsitateko EvoAdapta Taldearekin eta Kutxa Fundazioaren laguntzarekin egindako lankidetzaren emaitza da, eta Neandertalen desagerpenari buruzko SUBSILIENCE proiektu europarraren emaitzak aurkezten ditu. EvoAdapta Giza Eboluzioari eta Historiaurreko Egokitzapenei buruzko ikerketa-taldeak garatutako erakusketa-proposamen bat, SUBSILIENCE ikerketa-proiektuaren esparruan, Europako Ikerketa Kontseiluak (ERC) 2 milioi eurorekin finantzatua Horizonte 2020 programaren barruan.

Oiasso Museoak Arkeologiako ikerketa zientifikoen dibulgazio-lanaren esparruan antolatu du erakusketa hau. Erakusketak anbizio handiko proiektu zientifiko baten emaitza nagusiak aurkezten ditu. Proiektu horrek Europako azken talde neandertalen biziraupen-estrategiak eta erresilientzia-gaitasuna aztertu ditu, duela 57.000-27.000 urte bitartean izandako klima-aldaketa sakonen aurrean.

Ana B. Marín-Arroyo irakasleak, SUBSILIENCE proiektuaren zuzendariak, azaldu duenez, "Gure ikerketak agerian utzi du neandertalak bizi izan ziren eskualdeetako klima- eta ingurumen-baldintza espezifikoak garrantzitsuak izan zirela Europako kontinentean pixkanaka desagertzeko. Iberiar penintsulan, duela 45.000 urtetik hona, neandertalen azken taldeak Mediterraneo aldera joan ziren pixkanaka, dieta osatzen zuten animalia-taldeei jarraituz, harik eta duela 35.000 urte desagertu ziren arte. Homo sapiensak bakarrik utzi zituzten giza espezie gisa planetan, eta horrek berebiziko garrantzia izan zuen neandertalen desagerpenean".

Neanderthalen eta lehen Homo sapiensen arteko trantsizioa

Gainera, giza eboluzioaren une garrantzitsu batean zentratzen da: azken Neanderthalen eta Iberiar penintsulara iritsi ziren lehen Homo sapiensen arteko trantsizio-aldian. Klima-aldaketa azkar eta bortitzek markatutako etapa da,gainera espezieen artean sortutako lehiak gero eta handiagoak ziren, baita haragijaleen artekoak ere; faktore horiek paisaiak eta elikadura-baliabideak ustiatzeko estrategiak eraldatu zituzten.

Erakusketak Europa hegoaldeko 21 aztarnategitatik ateratako aurkikuntza bioarkeologikoen emaitzak iragana eta oraina lotzen ditu, eta hausnarketa sakona egiten du gizakiaren bilakaerari buruz eta horrek klima-aldaketak markatutako egungo testuinguruan izan dituen ondorioei buruz.

Zer faktore izan zen funtsezkoa planetan bizirik dagoen espezie bakar gisa irauteko? galderaren bidez, gizarteen eta haien ingurune naturalaren arteko harremanari buruz hausnartzera gonbidatzen du erakusketak, ingurumena etorkizunaren berme gisa zaintzearen garrantzia azpimarratuz.

SUBSILIENCE ikerketa-proiektua

SUBSILIENCE proiektuari esker, Europako historiaurreari buruzko ezagutza zientifikoan modu esanguratsuan aurrera egin ahal izan da, diziplina anitzeko hurbilketa bati eta erreferentziazko nazioarteko taldeekin egindako lankidetzari esker.

Bere ekarpen zientifikoez gain, proiektuak ikertzaileen belaunaldi berri bat sortzen lagundu du, Kantabriara talentua eta finantzaketa erakarriz, Marie Skеodowska-Curie programa europarren eta Juan de la Cierva laguntza nazionalen bidez, besteak beste.

Orain arte, SUBSILIENCEk 50 argitalpen zientifiko inguru sortu ditu nazioarteko aldizkari entzutetsuetan, Nature eta Science taldeko batzuk barne, eta emaitzak eskuragarri daude komunitate akademikoarentzat eta, oro har, gizartearentzat.

Erakusketa maiatzaren 31ra arte egongo da ikusgai

Publiko guztientzako erakusketa.

Doako sarrera

Erakusketaren ORDUTEGIA:

Asteartetik ostegunera eta igandeak: 10:00 - 14:00

Ostirala eta larunbata: 10:00 - 14:00 eta 16:00 - 19:00

Astelehenak Itxita

• Neandertalen gainbehera - El declive neandertal

2026/01/20 - 2026/06/30

Oiasso Museoak eta Gordailuak, Gordailua Oiasson proiektuarekin, leiho bat ireki nahi dute gizartearengan gure kultura-ondarea sustatzeko eta ondare hau kontserbatzeak duen garrantziari buruzko kontzientzia pizteko.

Hemen ikusgai dauden objektuak Gordailuan gordetzen dira, eta Oiasso Museoaren bitartez kultur ondare kolektibo hori partekatzea dugu helburu. Gordailua Oiasson ekimena Irungo Udalaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren arteko lankidetzaren emaitza da, eta, haren bidez,Oiasso Museoak Gordailua Gipuzkoako Ondare Bildumen Zentroko pieza etnografikoak erakusten ditu, gune espezifiko batean. 2019an hasitako lankidetza honek 2026an jarraituko du jolasekin eta jostailuekin lotutako piezen bilduma batekin.

Aisialdia historiaurretik izan da gizakia bidelagun. Erromatarren garaian jolas eta jostailu mota asko zituzten, eta horien testigantzak ere baditugu Oiasso Museoko arkeologia bilduman: koloretako fitxak, hezur-dado bat, tortolosak, harrizko taula baten zatia... Panpinak, pilotak, eraztunak,... zorizko jokoak eta estrategia jolasak zituzten, entretenimendua helburu didaktikoekin nahasten zen.

Jolas-praktikak denboran zehar aldatu dira, nahiz eta elementu batzuk bere funtsean aldaketarik gabe mantendu diren, Gordailuak oraingoan lagatako piezek adierazten dutenez: artilezko panpina, fitxekin jolastea, kanikak, euskal tradizioak erakusten dituen xake deigarria eta baita jolasen dimentsio narratiboa gogorarazten digun antzerkitxo bat ere. Antzinatik gaur egunera arte, jolasak sormena, sozializazioa eta ikaskuntza sustatu ditu.

ERAKUSKETA: "Gutxiengo itzel hori"

2025/11/07 - 2025/08/24

Aurten ere, Oiasso Museoaren, Irungo Udalaren, Meridako Antzerki Klasikoaren Nazioarteko Jaialdiaren Fundazioaren eta Meridako Hiri Monumentalaren Partzuergoaren arteko lankidetzari esker, erromatarren garaia hobeto ezagutzen laguntzen digun erakusketa interesgarri bat antolatu ahal izan dugu Irunen.

Erromatar Inperioko herri xumea du ardatz, eta orduko gizartearen ahotsa entzuteko aukera ematen du, Méridan aurkitutako pieza arkeologiko hautatuen bidez. Inaugurazioan Irungo alkate Cristina Laborda eta Irungo Udaleko lehenengo alkateorde eta Kulturako ordezkari Nuria Alzaga izan dira, Méridako Antzerki Klasikoko Nazioarteko Jaialdiko zuzendari Jesús Cimarrorekin eta Méridako Antzerki Klasikoko Nazioarteko Jaialdiko Patronatuaren Partzuergoko gerente Pedro Blancorekin batera.

Erakusketak abuztuaren 24ra arte iraungo du, eta bidaia bat proposatzen du: bidaia bat beren lanarekin, fedearekin, borrokekin eta esperantzekin Inperioa altxatu zutenen eguneroko bizitzara. Ikusleek deskubrituko duten hiria askoz ere hurbilekoagoa eta humanoagoa da, boterearen bazterretan baina benetako historiaren erdian bizi, maitatu, borrokatu eta hildakoen istorioek ehundua. Nekazariak, artisauak, soldaduak, merkatariak, emaginak, gladiadoreak... Haiek ziren biztanleria erromatarraren gehiengoa, eta erakusketak haien lanaren berri ematen du, eguneroko bizitzaren ikuspuntutik begiratzen dio Inperioari.

Erakusketaren harira, Labordak Irunen eta Méridaren arteko harremana nabarmendu du: "Erakusketa osatzen duten pieza arkeologikoek Oiasso eta Emerita Augusta lotzen dituzte, zuzenean lotu ere, eta gure hiri eta museoaren eta Extremadurako hiriburuaren eta Méridako Antzerki Klasikoko Nazioarteko Jaialdiaren arteko harreman onaren eta gertutasunaren adierazgarri dira".

"Zuzeneko harreman horren erakusgarri, hemen ere aurkitu dira erakusketakoak bezalako argi armiarmak; eguneroko bizitzako objektuak, gogorarazten digutenak Méridan eta hemen bizi izan zirenak aldi berean bizi ez ezik egiteko eta lanbide beretan aritu zirela eta ilusio berak zituztela", erantsi du alkateak.

Erakusketa Lisboako Antzerki Erromatarraren Museoan eta Oiasso Museoan egongo da ikusgai aldi berean, haien arteko lankidetza ildo iraunkor baten barruan, aurrez ere Méridako Antzerki Klasikoko Nazioarteko Jaialdiak sustatutako erakusketen egoitza izan baitira.

Erakusketaren ordutegia:

Asteartetik larunbatera: 10:00 - 20:00
Igandeetan: 10:00 - 14:00
Astelehenetan itxita

Sarrera doan

• Esa minoría inmensa